Metodoloji
Kijan nou chwazi, verifye, revize epi korije enfòmasyon yo.
Echèl verdik yo
« Pa ka verifye » pa vle di « fo ». Verdik la, nivo konfyans editoryal la ak nenpòt nòt teknik se twa bagay diferan.
- VrePrèv nou egzamine yo sipòte afimasyon an nan limit nou defini yo.
- Sitou vreFon an kòrèk, men gen kèk detay ki mande nyans.
- Twonpe / san kontèksGen yon pati ki egzat, men yo prezante l yon fason ki twonpe moun oswa san kontèks enpòtan.
- FoPrèv serye kontredi afimasyon an klèman.
- Pa ka verifyePrèv ki disponib yo pa pèmèt nou konkli. Sa pa vle di li fo.
- N ap verifyeDosye a ouvè ; nou poko bay verdik final.
Kijan nou chwazi sa nou verifye
Nou pa ka verifye tout bagay. Règ sa yo deside sa nou trete anvan. Yo menm jan kèlkeswa kan politik la, moun nan oswa enstitisyon an.
Sa nou verifye
Afimasyon sou fè nou ka verifye : chif, evènman, sitasyon, dokiman, imaj ak videyo yo prezante kòm prèv.
Sa nou pa verifye
Opinyon, prediksyon, gou ak jijman valè, satir ki byen make kòm satir. Men, yon fich ka eksplike poukisa moun pran yon kontni satirik oserye.
Kat kesyon nou poze
Ki danje ?
Kisa ki ka rive si sa a fo epi li gaye ? Anvan tout bagay, risk pou lavi ak sekirite moun (vyolans, katastwòf, ijans sante), apre sa sante, eleksyon, akizasyon kont moun ak eskwokri.
Kòman li gaye ?
Konbyen moun ki resevwa l, sou WhatsApp, nan radyo, sou rezo sosyal oswa nan medya yo ? Lè yon bagay gaye anpil, sa konte, men sa pa janm ase poukont li.
Èske nou ka verifye l vre ?
Èske gen prèv nou ka jwenn epi montre ? Si nou pa ka etabli fè yo, nou di sa ak verdik « Pa ka verifye ».
Èske n ap fè l gaye plis ?
Yon verifikasyon piblik ka fè moun konnen yon rimè ki te rete kache. Lè sa a, ekip la ka deside pa pibliye, epi li ekri desizyon an.
Kiyès ki deside
Se yon moun nan ekip la ki deside, pa janm yon zouti. IA ka sijere yon priyorite ; moun ki fè triyaj la konfime l oswa korije l. Okenn finansè, patnè oswa enstitisyon pa ka fòse yon sijè ni anpeche yon sijè. Pandan yon kriz, mòd ijans lan bay priyorite ak rimè ki gen rapò ak kriz la.
Lè ou voye yon kontni, sa pa garanti ap gen yon fich : nou egzamine l ak menm règ sa yo. Ou ka swiv eta soumisyon ou an.
Etap verifikasyon an
- 1
Nou resevwa epi nou tcheke kontni a teknikman.
- 2
Triyaj : enterè piblik, posiblite pou verifye, ijans ak risk.
- 3
Analiz otomatik ak rechèch preliminè (pa janm yon verdik).
- 4
Yon verifikatè defini afimasyon egzak la epi chèche sous orijinal la.
- 5
Nou chèche sous primè yo epi nou kwaze yo ak sous endepandan lè sa posib.
- 6
Nou dokimante prèv yo, dat yo ak limit yo.
- 7
Nou ekri verdik la ak yon eksplikasyon pedagojik.
- 8
Yon dezyèm moun revize travay la anvan piblikasyon (règ kat je).
- 9
Piblikasyon, notifikasyon, epi nou reegzamine si nouvo prèv parèt.
Plas entèlijans atifisyèl
Zouti otomatik yo ede nou triye, transkri, konpare ak jwenn pis. Yo pa janm pibliye yon verdik poukont yo. Tout rezilta otomatik make « analiz preliminè — poko valide », epi yon moun dwe ouvri epi tcheke chak sous.
Koreksyon ak kontestasyon
Lè nouvo prèv serye parèt, nou korije fich la epi nou kenbe ansyen vèsyon an nan istorik la. Tout moun ka siyale yon erè oswa mande yon dwa pou reponn depi nan fich la. Yon siyalman pa janm chanje yon verdik otomatikman.
Moun ki pataje yon rimè
Nou verifye afimasyon, pa moun ki pase yo bay lòt moun. Nan fich nou yo, nou pa nonmen moun òdinè ki pataje yon rimè. Nou pa montre nimewo yo, foto yo ni kont yo, epi nou kache bagay sa yo sou kapti ekran. Yon timoun minè pa janm ka rekonèt. Eksepsyon : nou site yon pèsonalite piblik, yon enstitisyon oswa yon medya lè afimasyon an soti nan men yo, nan wòl piblik yo.
Endepandans
Patnè finansye oswa enstitisyonèl yo pa gen dwa chanje yon verdik. Nou pibliye kiyès ki finanse nou ak règ nou swiv pou evite konfli enterè.